BEIJING – Nagkaisa ang Tsina at Pakistan sa paglulunsad ng isang limang-puntong inisyatiba na naglalayong ibalik ang katatagan at kapayapaan sa rehiyon ng Gulpo at Gitnang Silangan, sa gitna ng patuloy na tensyon at armadong hidwaan sa nasabing bahagi ng mundo.
Sa naganap na pagpupulong noong ika-31 ng Marso 2026 sa Beijing, pinagsanib na inihain nina Foreign Minister Wang Yi ng Tsina at Deputy Prime Minister/Foreign Minister Senator Mohammad Ishaq Dar ng Pakistan ang isang komprehensibong balangkas para sa agarang pagtigil ng labanan at pangmatagalang kapayapaan.
Ayon sa dalawang opisyal, ang inisyatiba ay nakatuon sa limang mahahalagang aspeto: ang agarang pagtigil ng labanan, pagsisimula ng usapang pangkapayapaan, seguridad ng mga sibilyan at imprastraktura, proteksyon ng mga ruta ng barko sa Strait of Hormuz, at ang pagbibigay-prayoridad sa United Nations Charter.
Unang punto ng panawagan ang agarang pagtigil ng labanan at pagpayag na makapasok ang humanitarian assistance sa mga lugar na apektado ng giyera. Binigyang-diin ng dalawang bansa na dapat pigilan ang paglaganap ng karahasan sa iba pang bahagi ng rehiyon.
Ikalawang punto, nanawagan ang Tsina at Pakistan na simulan agad ang usapang pangkapayapaan. Iginiit ng dalawang panig na ang diplomasya at diyalogo lamang ang solusyon sa alitan. Dapat anila pangalagaan ang soberanya, integridad teritoryal, kasarinlan, at seguridad ng Iran at mga estado sa Gulpo. Hinimok din nila ang lahat ng partido na iwasan ang paggamit o pagbabanta ng puwersa habang isinasagawa ang peace talks.
Ikatlong punto, nananawagan ang dalawang bansa na protektahan ang mga sibilyan at non-military targets. Mariin nilang tinutulan ang pag-atake sa mga importanteng imprastraktura tulad ng pasilidad ng enerhiya, desalination plants, power facilities, at maging sa peaceful nuclear infrastructure gaya ng nuclear power plants. Anila, dapat sundin ang International Humanitarian Law (IHL) upang mapangalagaan ang buhay ng mga sibilyan.
Ikaapat na punto, ang seguridad ng mga ruta ng barko partikular na sa Strait of Hormuz at sa karagatang nakapalibot dito. Binigyang-diin ng Tsina at Pakistan na mahalaga ang naturang daungan para sa pandaigdigang kalakalan at transportasyon ng enerhiya. Nanawagan sila na payagan ang ligtas na pagdaan ng mga sibil at komersyal na barko at agad na maibalik ang normal na paglalayag sa nasabing strait.
Ikalimang punto, muling pinagtibay ng dalawang bansa ang primasya ng United Nations Charter. Hinikayat nila ang pagsasabuhay ng tunay na multilateralismo at ang pagbuo ng komprehensibong balangkas para sa pangmatagalang kapayapaan batay sa mga prinsipyo ng U.N. Charter at internasyonal na batas.
Ayon sa mga analyst, ang magkasanib na inisyatiba ng Tsina at Pakistan ay nagpapakita ng lumalawak na papel ng dalawang bansa bilang tagapamagitan sa mga pandaigdigang sigalot, lalo na sa Gitnang Silangan—isang rehiyon na may malaking implikasyon sa pandaigdigang seguridad at suplay ng enerhiya.
Ang pangunahing mensahe: Binibigyang-diin ng Tsina at Pakistan na ang diplomasya at mapayapang usapan, hindi ang dahas, ang tanging solusyon sa hidwaan sa Gulpo at Gitnang Silangan. Ang limang-puntong inisyatiba ay naglalatag ng malinaw na hakbang—mula sa agarang tigil-putukan hanggang sa proteksyon ng mga sibilyan, imprastraktura, at ruta ng kalakalan, na nakapaloob sa ilalim ng otoridad ng United Nations. Mahalagang paalala rin ang panawagan na igalang ang internasyonal na batas at pangalagaan ang mga non-military targets upang maiwasan ang mas malawak na pagkawasak at pagkawala ng buhay.#
